مُردن به عزت، به از زندگانی به مَذَلِّت
جمعه, ۱ فروردين ۱۳۹۳، ۰۸:۳۴ ق.ظ
بسم الله
زمینه پیدایش
جوانمردی را در جنگ تاتار جراحتی هول رسید. کسی گفت: «فلان بازرگان
نوشدارو دارد، اگر بخواهی باشد که قدری ببخشد» و گویند آن بازرگان به بُخل
معروف بود. جوانمرد گفت: «اگر نوشدارو خواهم دهد یا ندهد و اگر دهد منفعت
کند یا نکند. باری خواستن از وی زهر کُشنده است. حکما گفتهاند: «اگر آب
حیات به فروشنده [فی المثل] آب روی دانا نخرد که مُردن به عزت به از
زندگانی به مَذَلِّت!
پیامها
1. زندگانی وقتی ارزش دارد که توأم با آزادی و آزادگی باشد.
2. جامعهای که عزت را سرلوحه خویش قرار داده است از حمله نظامی و محاصره اقتصادی هراسی ندارد.
کاربرد: 1. در نکوهش و مذمت کسانی که آلوده منّت دیگران شدهاند و با تحمل خواری از خودی و بیگانه زخمزبانها و سرزنشها میشنوند، گفته میشود. 2. در تشویق و تحریک رگ غیرت ملت و تن ندادن به ذلت و خواری گفته میشود.
2. جامعهای که عزت را سرلوحه خویش قرار داده است از حمله نظامی و محاصره اقتصادی هراسی ندارد.
کاربرد: 1. در نکوهش و مذمت کسانی که آلوده منّت دیگران شدهاند و با تحمل خواری از خودی و بیگانه زخمزبانها و سرزنشها میشنوند، گفته میشود. 2. در تشویق و تحریک رگ غیرت ملت و تن ندادن به ذلت و خواری گفته میشود.
ضرب المثل های هم مضمون
ـ آدم، دو بار نمیمیرد.
ـ بمیرم به نام و نمانم به ننگ.
ـ به نام نیکو مُردن، بِهْ که به ننگ زیستن.
ـ یک مرده به نام، بِهْ که صد زنده به ننگ.
ـ بمیرم به نام و نمانم به ننگ.
ـ به نام نیکو مُردن، بِهْ که به ننگ زیستن.
ـ یک مرده به نام، بِهْ که صد زنده به ننگ.
اشعار هم مضمون
پیش شمشیر سرافکنده شوی * بِهْ که پیش چو خودی بنده شوی (جامی)
مرا مرگ بهتر از این زندگی * که سالار باشم، کنم بندگی (فردوسی)
مرا مرگ بهتر از این زندگی * که سالار باشم، کنم بندگی (فردوسی)
ریشه های قرآنی حدیثی
امام علی(علیه السلام): «اَلْمَنِیَّةُ وَ لاَ الدَّنِیَّةُ؛ مرگ آری، اما پستی و خواری هرگز.»
امام حسین(علیه السلام): «مَوْتٌ فی عِزٍّ خَیْرٌ مِنْ حَیاةٍ فی ذُلٍّ؛ مرگ با عزت، بهتر از زندگی با ذلت است».
امام حسین(علیه السلام): «مَوْتٌ فی عِزٍّ خَیْرٌ مِنْ حَیاةٍ فی ذُلٍّ؛ مرگ با عزت، بهتر از زندگی با ذلت است».
لغات
مذلّت: خواری.
هول: ترسناک.
نوشدارو: باشد: شاید.
به علت: از روی.
سالار: سرور، رئیس.
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما
هول: ترسناک.
نوشدارو: باشد: شاید.
به علت: از روی.
سالار: سرور، رئیس.
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما
۰ نظر
۰۱ فروردين ۹۳ ، ۰۸:۳۴
